Sieciarz jaskiniowy \u2013 Meta menardi<\/em> (Latreille, 1804)<\/p>\n Jest kilka powod\u00f3w dla kt\u00f3rych Meta menardi<\/i> (Latreille, 1804) wybrano paj\u0105kiem roku 2012. Po pierwsze, gatunek jest reprezentantem fascynuj\u0105cej rodziny kwadratnikowatych (Tetragnathidae) \u2013 dotychczas niewyr\u00f3\u017cnianej. Po drugie, jako mieszkaniec jaski\u0144 mo\u017ce funkcjonowa\u0107 w roli bohatera dw\u00f3ch kategorii: w\u015br\u00f3d paj\u0105k\u00f3w jako takich i w\u015br\u00f3d \u201ejaskiniowc\u00f3w\u201d.<\/p>\n Oto kr\u00f3tka prezentacja naszego bohatera Cia\u0142o samc\u00f3w osi\u0105ga 11-13 mm d\u0142ugo\u015bci, samice mierz\u0105 14-17 mm. Ubarwienie jest raczej ciemne: g\u0142owotu\u0142\u00f3w czerwonobr\u0105zowy a odw\u0142ok w r\u00f3\u017cnych odcieniach br\u0105zu z delikatnym ja\u015bniejszym wzorem i dwiema owalnymi plamami. Br\u0105zowe nogi maj\u0105 czarne obw\u00f3dki.<\/p>\n Meta menardi<\/i> mo\u017cna pomyli\u0107 z innym mieszka\u0144cem jaski\u0144, np. z Metellina merianae<\/i> (Scopoli, 1763), ten drugi jest jednak mniejszy, ubarwiony w szarych odcieniach. Ponadto, buduje rozleglejsze sieci z wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 promieni i nici \u0142ownych a jego ulubion\u0105 zdobycz\u0105 s\u0105 owady lataj\u0105ce. Fauna jaskiniowa obejmuje wiele innych gatunk\u00f3w paj\u0105k\u00f3w, wykazuj\u0105cych przystosowania do podziemnego \u017cycia. S\u0105 one zwykle znacznie mniejsze (np. Linyphiidae) i trudno je pomyli\u0107 z przedstawicielami rodzaju Meta<\/i>, zw\u0142aszcza z naszym bohaterem. Jako wyraz adaptacji do \u017cycia w ciemno\u015bci, niekt\u00f3re z nich wykazuj\u0105 tendencj\u0119 do regresji oczu.<\/p>\n Zaloty u wymienionych gatunk\u00f3w z rodzaju Meta<\/i> zwykle maj\u0105 miejsce wczesnym latem. Nast\u0119pnie, od po\u0142owy lipca do pocz\u0105tk\u00f3w sierpnia, samica buduje kokon o \u015brednicy 2-3 cm, zawiesza go na nici i strze\u017ce przez kilka tygodni po czym umiera. W ko\u0144cu sierpnia m\u0142ode s\u0105 widoczne wewn\u0105trz jako czarne kropki. Nie opuszczaj\u0105 jednak kokonu a\u017c do wiosny nast\u0119pnego roku. Wtedy kieruj\u0105 si\u0119 do wyj\u015bcia jaskini i mo\u017cna je obserwowa\u0107 przez kilka tygodni. W tym czasie niekt\u00f3re kolonizuj\u0105 inne jaskinie, cz\u0119\u015b\u0107 pozostaje w starej. Meta menardi<\/i> osi\u0105ga wiek 2-3 lat \u2013 w odr\u00f3\u017cnieniu od wi\u0119kszo\u015bci gatunk\u00f3w, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 jeden rok.<\/p>\n Sie\u0107 Meta menardi<\/i> ma 20-30 cm \u015brednicy, zawiera nieliczne nici \u0142owne i mo\u017cna j\u0105 uzna\u0107 za szcz\u0105tkow\u0105 (w por\u00f3wnaniu np. do krzy\u017caka ogrodowego). St\u0105d, rzadko jest skutecznym narz\u0119dziem do polowania. Sieciarz jaskiniowy sp\u0119dza wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu na \u015bcianach jaskini, gdzie \u0142owi stonogi, chrz\u0105szcze, wije, \u0107my i inne motyle, \u015blimaki i inne ma\u0142e zwierz\u0119ta. Ofiary zawiesza na niciach paj\u0119czyny. Zar\u00f3wno dieta, jak i spos\u00f3b polowania s\u0105 adaptacj\u0105 do jaskiniowego \u017cycia. Paj\u0105k ma opini\u0119 zwierz\u0119cia jadowitego: jego uk\u0105szenie powoduje b\u00f3l por\u00f3wnywalny do u\u017c\u0105dlenia osy.<\/p>\n Sieciarz jaskiniowy bywa nazywany krzy\u017cakiem jaskiniowym, mimo, \u017ce nie nale\u017cy do rodziny krzy\u017cakowatych (Araneidae). Z powodu swych rozmiar\u00f3w jest jednym z najbardziej charakterystycznych i wa\u017cnych mieszka\u0144c\u00f3w jaski\u0144 i wyrobisk g\u00f3rniczych strefy klimatu umiarkowanego, reprezentuj\u0105c ca\u0142\u0105 grup\u0119 organizm\u00f3w, cz\u0119sto rzadkich i chronionych. Wyb\u00f3r Meta menardi<\/i>, jak podkre\u015blaj\u0105 m. in. cz\u0142onkowie German Cave and Karst Researchers, jest pr\u00f3b\u0105 skierowania wi\u0119kszej uwagi na jaskinie i podobne \u015brodowiska \u2013 jako miejsca zamieszkiwane przez fascynuj\u0105ce zgrupowania zwierz\u0105t. Wyb\u00f3r jest tak\u017ce dowodem owocnej wsp\u00f3\u0142pracy arachnolog\u00f3w i speleolog\u00f3w.<\/p>\n Zatem: gdy jeste\u015b w jaskini – miej oczy otwarte: sieciarz jaskiniowy czai si\u0119 w pobli\u017cu!<\/p>\n Christoph H\u00f6rweg &\u00a0Marek \u017babka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Europejskim Paj\u0105kiem Roku 2012<\/p>\n Sieciarz jaskiniowy \u2013 Meta menardi<\/em> (Latreille, 1804)<\/p>\n Jest kilka powod\u00f3w dla kt\u00f3rych Meta menardi<\/i> (Latreille, 1804) wybrano paj\u0105kiem roku 2012. Po pierwsze, gatunek jest reprezentantem fascynuj\u0105cej rodziny kwadratnikowatych (Tetragnathidae) \u2013 dotychczas niewyr\u00f3\u017cnianej.<\/p>\n …<\/span><\/p>\n
\nSieciarz jaskiniowy (Meta menardi<\/i>) jest jednym z 955 gatunk\u00f3w Tetragnathidae znanych z ca\u0142ego \u015bwiata. W Europie wyst\u0119puje 29 gatunk\u00f3w, w tym 19 odnotowano w Europie \u015arodkowej. Ma szerokie rozmieszczenie geograficzne; znany jest z ca\u0142ej Palearktyki, z wyj\u0105tkiem Japonii. W centralnej Europie zamieszkuje tereny krasowe, np. w Alpach Franko\u0144skich i Szwabskich. W Polsce spotykany jest m. in. w Ojcowskim Parku Narodowym. \u017byje w jaskiniach, piwnicach, wyrobiskach g\u00f3rniczych i rumowiskach skalnych o \u015brednim poziomie wilgotno\u015bci, w temperaturze powy\u017cej 7\u00b0C.<\/p>\n
\nR\u00f3wnie du\u017cy i podobnie ubarwiony jest inny krewniak naszego bohatera, Meta bourneti<\/i> Simon, 1922. Ten z kolei znany jest tylko z izolowanych stanowisk w Nadrenii Palatynacie (Niemcy).<\/p>\n