Lejkowiec labiryntowy \u2013 Agelena labyrinthica<\/em> (Clerck, 1757)<\/p>\n Lejkowiec labiryntowy jest jednym z ponad pi\u0119ciuset gatunk\u00f3w, reprezentuj\u0105cych rodzin\u0119 lejkowcowatych (Agelenidae). Ma ona \u015bwiatowy zasi\u0119g; z Europy znanych jest 180 gatunk\u00f3w, z czego oko\u0142o 30 stwierdzono w Europie \u015arodkowej (w Polsce 10 gatunk\u00f3w).<\/p>\n Lejkowcowate s\u0105 paj\u0105kami znacznych rozmiar\u00f3w o d\u0142ugich i smuk\u0142ych odn\u00f3\u017cach. Samce osi\u0105gaj\u0105 zwykle 8\u201312 mm, za\u015b samice 10\u201314 mm d\u0142ugo\u015bci. G\u0142owotu\u0142\u00f3w jest \u017c\u00f3\u0142to-br\u0105zowy lub szarobr\u0105zowy, z pod\u0142u\u017cnymi jasnymi pasami. Odw\u0142ok ma barw\u0119 szarobr\u0105zow\u0105 z pod\u0142u\u017cnym \u015brodkowym wzorem jode\u0142ki. Dojrza\u0142e p\u0142ciowo osobniki mo\u017cna spotka\u0107 w lipcu – sierpniu.<\/p>\n Wa\u017cn\u0105 cech\u0105 diagnostyczn\u0105 Agelenidae s\u0105 k\u0105dzio\u0142ki prz\u0119dne: ich tylna para jest wyd\u0142u\u017cona, dwucz\u0142onowa, przy czym segment ko\u0144cowy jest prawie dwukrotnie d\u0142u\u017cszy od nasadowego. Ponadto, Agelenidae maj\u0105 co najmniej cztery delikatne w\u0142osy czuciowe (trichobotria) na g\u00f3rnej powierzchni st\u00f3p pierwszej pary n\u00f3g. Cecha ta widoczna jest przy u\u017cyciu mikroskopu.<\/p>\n Lejkowiec labiryntowy \u017cyje na nas\u0142onecznionych, suchych \u0142\u0105kach, wrzosowiskach, murawach, ha\u0142dach, w \u015bwietlistych lasach i kamienio\u0142omach; w miejscach poro\u015bni\u0119tych nisk\u0105 ro\u015blinno\u015bci\u0105 zieln\u0105 i rzadkimi krzewami. W \u015arodkowej Europie i w Polsce jest pospolity i szeroko rozmieszczony.<\/p>\n Agelena labyrinthica buduje bardzo charakterystyczne sieci, rozwieszone w\u015br\u00f3d traw i niskiej ro\u015blinno\u015bci, zwykle nisko przy gruncie. P\u0142achtowata p\u0142aszczyzna \u0142owna przechodzi w lejek, a dalej w rurk\u0119, stanowi\u0105c\u0105 miejsce ucieczki i czatowni\u0119. Ponad powierzchni\u0105 rozmieszczony jest labirynt delikatnych nici, nadaj\u0105cych sieci tr\u00f3jwymiarowy charakter. Nici te s\u0142u\u017c\u0105 do zatrzymywania przelatuj\u0105cych owad\u00f3w. Gdy zdobycz upada lub l\u0105duje na p\u0142aszczy\u017anie \u0142ownej, powoduje jej drgania. Docieraj\u0105 one do paj\u0105ka, kt\u00f3ry wybiega z czatowni, chwyta i zabija ofiar\u0119. Mniejsze owady zapl\u0105tuj\u0105 si\u0119 w nici labiryntu ponad p\u0142aszczyzn\u0105 \u0142own\u0105, ale i te paj\u0105k jest w stanie wykry\u0107 przy pomocy trichobotri\u00f3w, kt\u00f3re reaguj\u0105 na drgania powietrza. Paj\u0105k mo\u017ce tak\u017ce bezpo\u015brednio zaatakowa\u0107 wolno przelatuj\u0105ce owady, gdy\u017c jego czas reakcji (160 msek) jest bardzo kr\u00f3tki. Istotn\u0105 rol\u0119 w orientacji odgrywaj\u0105 oczy. Paj\u0105k ma ich cztery pary; s\u0105 zdolne do rozr\u00f3\u017cniania jasnych i ciemnych obiekt\u00f3w, a oczy przednie \u015brodkowe s\u0105 dodatkowo wra\u017cliwe na \u015bwiat\u0142o spolaryzowane. W sezonie rozrodczym, zwykle w po\u0142owie lipca, samiec szuka samicy. Gdy znajdzie jej sie\u0107, uderza w ni\u0105 nogog\u0142aszczkami, powoduj\u0105c wibracje o charakterystycznej sile i cz\u0119stotliwo\u015bci. To dla samicy sygna\u0142 rozpoznawczy, zdradzaj\u0105cy seksualne zamiary samca. Kopulacja odbywa si\u0119 w czatowni. Mniej wi\u0119cej miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej samica buduje du\u017cy kokon, zawieraj\u0105cy 50\u2013130 jaj i zawiesza go w czatowni (lub w jej pobli\u017cu), kt\u00f3ra pe\u0142ni\u0107 b\u0119dzie rol\u0119 \u201egniazda\u201d. \u015acianki kokonu s\u0105 wzmocnione ni\u0107mi prz\u0119dzy i zakamuflowane listkami i detritusem. M\u0142ode wykluwaj\u0105 si\u0119 jesieni\u0105 i zimuj\u0105 w gnie\u017adzie, korzystaj\u0105c z zapas\u00f3w \u017c\u00f3\u0142tka w odw\u0142oku. Wiosn\u0105 rozpraszaj\u0105 si\u0119 i zaczynaj\u0105 samodzielne \u017cycie.<\/p>\n Lejkowca labiryntowego \u0142atwo znale\u017a\u0107 – zw\u0142aszcza jego sieci. Mo\u017cna obserwowa\u0107 jego fascynuj\u0105cy spos\u00f3b polowania i wywabia\u0107 go z czatowni powoduj\u0105c delikatne podra\u017cnienia p\u0142aszczyzny \u0142ownej. To pi\u0119kny gatunek \u2013 z pewno\u015bci\u0105 zas\u0142uguj\u0105cy na bohatera roku 2011.<\/p>\n Christoph H\u00f6rweg &\u00a0Marek M. \u017babka<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Europejski Paj\u0105k Roku 2011<\/p>\n Lejkowiec labiryntowy \u2013 Agelena labyrinthica<\/em> (Clerck, 1757)<\/p>\n Lejkowiec labiryntowy jest jednym z ponad pi\u0119ciuset gatunk\u00f3w, reprezentuj\u0105cych rodzin\u0119 lejkowcowatych (Agelenidae). Ma ona \u015bwiatowy zasi\u0119g; z Europy znanych jest 180 gatunk\u00f3w, z czego oko\u0142o 30 stwierdzono w Europie \u015arodkowej (w Polsce 10 gatunk\u00f3w).<\/p>\n …<\/span><\/p>\n
\nNa diet\u0119 lejkowca sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie b\u0142onk\u00f3wki, chrz\u0105szcze, pluskwiaki r\u00f3wnoskrzyd\u0142e i szara\u0144czaki.<\/p>\n