{"id":1970,"date":"2015-11-08T15:28:22","date_gmt":"2015-11-08T14:28:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.european-arachnology.org\/wdp\/?p=1970"},"modified":"2015-11-08T15:28:22","modified_gmt":"2015-11-08T14:28:22","slug":"spider-of-the-year-2008-pl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/?p=1970","title":{"rendered":"Spider of the year 2008 \u2013 PL"},"content":{"rendered":"<h4>Europejski paj\u0105k roku 2008<\/h4>\n<p>Paj\u0105k domowy: <em>Tegenaria<\/em> spp.<\/p>\n<p><b>Paj\u0105ki domowe. Kt\u00f3\u017c ich nie zna? Wielkie, ciemne, w\u0142ochate, pojawiaj\u0105ce si\u0119 w \u0142azienkowej wannie czy w k\u0105cie pokoju, widoczne na tle jasnej \u015bciany&#8230; Wywo\u0142uj\u0105 nerwow\u0105 reakcj\u0119, czasami przera\u017cenie, cho\u0107 s\u0105 ca\u0142kowicie niegro\u017ane.<\/b><\/p>\n<p>Ju\u017c trzeci rok z rz\u0119du, jury z\u0142o\u017cone z europejskich arachnolog\u00f3w dokona\u0142o wybory paj\u0105ka roku. W r. 2008 ten zaszczytny tytu\u0142 nosi\u0107 b\u0119dzie paj\u0105k domowy z rodzaju Tegenaria. Trudno by\u0142o o lepszego kandydata, kt\u00f3ry wywo\u0142ywa\u0142by r\u00f3wnie irracjonaln\u0105 ludzk\u0105 reakcj\u0119 na sw\u00f3j widok. Dokonuj\u0105c takiego wyboru, arachnolodzy pragn\u0119li skierowa\u0107 uwag\u0119 i zainteresowanie na otaczaj\u0105c\u0105 nas przyrod\u0119. Poniewa\u017c rodzaj Tegenaria obejmuje r\u00f3\u017cne gatunki, nie zawsze obecne w ca\u0142ej Europie, podj\u0119to decyzj\u0119 o wyborze ca\u0142ego rodzaju a poszczeg\u00f3lne kraje dokona\u0142y wyboru swego w\u0142asnego gatunku. W Polsce jest nimk\u0105tnik domowy <i>Tegenaria domestica <\/i>(Clerck, 1757).<\/p>\n<p>Spo\u015br\u00f3d 130 gatunk\u00f3w rodzaju <i>Tegenaria<\/i> znanych na \u015bwiecie, w Europie \u017cyje oko\u0142o 70. W naturalnym \u015brodowisku spotka\u0107 je mo\u017cna pod kamieniami w dziuplach i szczelinach drzew, pod korzeniami lub w\u015br\u00f3d g\u0119stej ro\u015blinno\u015bci. W s\u0105siedztwie cz\u0142owieka zajmuj\u0105 liczne alternatywne \u015brodowiska: \u0142azienki, strychy, piwnice&#8230; Ich rozleg\u0142e p\u0142achtowate sieci, znane z k\u0105t\u00f3w mieszka\u0144, zako\u0144czone s\u0105 lejkiem, w kt\u00f3rym chroni\u0105 si\u0119 paj\u0105ki. Tutaj te nocne zwierz\u0119ta sp\u0119dzaj\u0105 w bezruchu wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu. Owady zapl\u0105tane w sie\u0107 s\u0105 z \u0142atwo\u015bci\u0105 wykrywane i lokalizowane &#8211; dzi\u0119ki wibracji, jak\u0105 powoduj\u0105. Paj\u0105k atakuj\u0105 b\u0142yskawicznie, wstrzykuj\u0105c porcj\u0119 jadu. Mniejsze ofiary s\u0105 natychmiast zanoszone do lejkowatej cz\u0119\u015bci sieci. Wi\u0119ksze \u2013 dopiero gdy s\u0105 u\u015bmiercone. W tym czasie paj\u0105k oczekuje w kryj\u00f3wce. Czasami konieczne jest wielokrotne ugryzienie by efekt by\u0142 wystarczaj\u0105cy.<\/p>\n<p>Rozpi\u0119to\u015b\u0107 n\u00f3g paj\u0105k\u00f3w z rodzaju Tegenaria mo\u017ce dochodzi\u0107 do 10 cm (!!!), co dodatkowo przera\u017ca. Sprawdzaj\u0105c dzia\u0142anie jadu paj\u0105k\u00f3w domowych na sobie, badacze wykazali, \u017ce nie ma on znacz\u0105cego dzia\u0142ania na cz\u0142owieka. Jedyny efekt ugryzienia to lekkie uk\u0142ucie. Ponadto paj\u0105ki te s\u0105 ma\u0142o agresywne.<\/p>\n<p>Widz\u0105c paj\u0105ka w \u0142azience, warto darowa\u0107 mu \u017cycie, wypuszczaj\u0105c do ogrodu, piwnicy lub na strych. Mo\u017cna zrobi\u0107 to bez \u017cadnego ryzyka w r\u0119kawicach lub z\u0142apa\u0107 zwierz\u0119 do s\u0142oika. To dobra okazja do obserwacji, do kontaktu ze zwierz\u0119tami \u017cyj\u0105cymi wok\u00f3\u0142 nas.<\/p>\n<p>Peter J\u00e4ger &amp; Marek \u017babka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Europejski paj\u0105k roku 2008<\/p>\n<p>Paj\u0105k domowy: <em>Tegenaria<\/em> spp.<\/p>\n<p><b>Paj\u0105ki domowe. Kt\u00f3\u017c ich nie zna? Wielkie, ciemne, w\u0142ochate, pojawiaj\u0105ce si\u0119 w \u0142azienkowej wannie czy w k\u0105cie pokoju, widoczne na tle jasnej \u015bciany&#8230; Wywo\u0142uj\u0105 nerwow\u0105 reakcj\u0119, czasami przera\u017cenie,<\/b><\/p>\n<p><span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span><\/p>\n<div class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/?p=1970\">Read more &#8250;<\/a><\/div>\n<p><!-- end of .read-more --><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102],"tags":[],"class_list":["post-1970","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-spider_of_the_year_2008"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1970"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1970\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1971,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1970\/revisions\/1971"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}