Ko\u0142osz sto\u017ckowaty \u2013 Cyclosa conica<\/em> (Pallas, 1772)<\/p>\n Cyclosa conica<\/em> (Pallas, 1772) nale\u017cy do rodziny krzy\u017cakowatych (Araneidae), licz\u0105cej na \u015bwiecie 3099 gatunk\u00f3w, z tego 131 znanych jest z Europy, za\u015b 47 odnotowano w Polsce. Rodzaj Cyclosa<\/em>, do kt\u00f3rego nale\u017cy tegoroczny bohater, obejmuje tylko 2 gatunki, oba reprezentowane w faunie naszego kraju.<\/p>\n Ko\u0142osz sto\u017ckowaty jest pospolity w ca\u0142ej Europie, od nizin – po tereny g\u00f3rskie, a\u017c do wysoko\u015bci 1600 metr\u00f3w n.p.m. Preferuje \u015bwietliste lasy iglaste, gdzie mo\u017ce osi\u0105ga\u0107 znaczne liczebno\u015bci, ale bywa spotykany tak\u017ce zaro\u015blach, ogrodach i na suchych \u0142\u0105kach.<\/p>\n Podobnie jak zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 paj\u0105k\u00f3w z rodziny krzy\u017cakowatych, Cyclosa conica<\/em> buduje sieci \u0142owne, kt\u00f3re zawiesza w\u015br\u00f3d ro\u015blin, zwykle nie wy\u017cej ni\u017c 1,5 metra nad ziemi\u0105. Sieci maj\u0105 regularny, kolisty kszta\u0142t, liczne promienie i g\u0119sto utkan\u0105 spiral\u0105 \u0142own\u0105. W \u015brodkowej cz\u0119\u015bci znajduje si\u0119 pionowa struktura z paj\u0119czyny zwana stabilimentum. Jest cz\u0119sto oblepiona resztkami ro\u015blin i szcz\u0105tkami ofiar, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych siedzi znakomicie zamaskowany paj\u0105k. Zaniepokojony wprawia sie\u0107 w drgania, co sprawia, \u017ce jest jeszcze s\u0142abiej widoczny dla potencjalnych drapie\u017cc\u00f3w.<\/p>\n \u017byciowa aktywno\u015b\u0107 ko\u0142osza przypada na okres od marca do pa\u017adziernika. Kokony jajowe, oplecione \u017c\u00f3\u0142tawo po\u0142yskuj\u0105cymi ni\u0107mi, sk\u0142ada latem na ga\u0142\u0105zkach w pobli\u017cu sieci.<\/p>\n Najwa\u017cniejsz\u0105 i \u0142atwo wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 cech\u0105 ko\u0142osza jest jego sto\u017ckowato zako\u0144czony odw\u0142ok – st\u0105d nazwa gatunkowa (conica<\/em>). P\u0142ci wykazuj\u0105 do\u015b\u0107 znaczny dymorfizm. Jego przejawem s\u0105 g\u0142\u00f3wnie r\u00f3\u017cnice w rozmiarach cia\u0142a (samice: 6-8 mm, samce: 4-4.5 mm), oraz – podobnie jak u wszystkich paj\u0105k\u00f3w – odmienne narz\u0105dy kopulacyjne. U dojrza\u0142ych p\u0142ciowo samc\u00f3w s\u0105 nimi zmodyfikowane, bu\u0142awkowate nogog\u0142aszczki, za\u015b u samic po brzusznej stronie odw\u0142oka wyst\u0119puje p\u0142ytka p\u0142ciow\u0105. Jej struktura dopasowanej do m\u0119skiego narz\u0105du kopulacyjnego jak klucz do zamka.<\/p>\n Ubarwienie ko\u0142osza jest raczej kryptyczne (= maskuj\u0105ce), w odcieniach ciemnobr\u0105zowych i czarnych. Na grzbietowej stronie odw\u0142oka widoczny jest bia\u0142awy wz\u00f3r barwny, za\u015b po stronie brzusznej – dwie pod\u0142u\u017cne bia\u0142e plamy. Nogi s\u0105 ciemnobr\u0105zowe z czarnymi obw\u00f3dkami.<\/p>\n G\u0142\u00f3wnym powodem wyboru ko\u0142osza Europejskim Paj\u0105kiem Roku 2016 jest jego osobliwy wygl\u0105d oraz charakterystyczna, zaopatrzona w stabilimentum sie\u0107. Cechy te daj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce gatunek b\u0119dzie mo\u017cna \u0142atwo rozpozna\u0107, to za\u015b przyczyni si\u0119 do zebrania cennych danych o jego biologii i rozmieszczeniu oraz pozwoli zgromadzi\u0107 bogat\u0105 dokumentacj\u0119 fotograficzn\u0105.<\/p>\n Tegorocznego wyboru Europejskiego Paj\u0105ka Roku dokona\u0142o 78 arachnolog\u00f3w z 26 europejskich kraj\u00f3w, a ca\u0142o\u015b\u0107 by\u0142\u0105 koordynowana przez Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu (Natural History Museum in Vienna), Towarzystwo Arachnologiczne (Arachnologische Gesellschaft) i Europejskie Towarzystwo Arachnologiczne (European Society of Arachnology, ESA).<\/p>\n Christoph H\u00f6rweg & Marek M. \u017babka<\/p>\n Prof. dr hab. Marek \u017babka, E-mail: marek.zabka@uph.edu.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Europejski Paj\u0105k Roku 2016<\/p>\n Ko\u0142osz sto\u017ckowaty \u2013 Cyclosa conica<\/em> (Pallas, 1772)<\/p>\n Cyclosa conica<\/em> (Pallas, 1772) nale\u017cy do rodziny krzy\u017cakowatych (Araneidae), licz\u0105cej na \u015bwiecie 3099 gatunk\u00f3w, z tego 131 znanych jest z Europy, za\u015b 47 odnotowano w Polsce.<\/p>\n …<\/span><\/p>\nOsoba kontaktowa w Polsce<\/h4>\n