Ko\u0142osz szczelinowy \u2013 Nuctenea umbratica<\/em> (Clerck, 1757)<\/p>\n Nuctenea umbratica <\/em>(Clerck, 1757) nale\u017cy do rodziny krzy\u017cakowatych (Araneidae), licz\u0105cej blisko 3100 gatunk\u00f3w i znanej ze wszystkich kontynent\u00f3w, z wyj\u0105tkiem Antarktydy. W Europie stwierdzono dot\u0105d 128 gatunk\u00f3w, z tego 47 w Polsce.<\/p>\n Ko\u0142osz szczelinowy wyst\u0119puje na obszarach nizinnych i podg\u00f3rskich – do wysoko\u015bci 1000 metr\u00f3w n.p.m. Pierwotnie spotykano go g\u0142\u00f3wnie pod kor\u0105 stoj\u0105cych, martwych drzew. Dzi\u015b znajdowany bywa tak\u017ce w s\u0105siedztwie cz\u0142owieka – szczeg\u00f3lnie na budynkach i p\u0142otach, gdzie kryje si\u0119 w rozmaitych szczelinach, st\u0105d jego polska nazwa. Z racji cz\u0119stego wyst\u0119powania, nie ma kategorii gatunku zagro\u017conego.<\/p>\n Nuctenea umbratica <\/em>to paj\u0105k \u015brednich rozmiar\u00f3w, z wyra\u017anie zaznaczonym dymorfizmem p\u0142ciowym. Samice mierz\u0105 13-16 mm, samce 7-10 mm, a odw\u0142ok samic jest bardziej p\u0119katy. Podobnie jak u innych paj\u0105k\u00f3w, p\u0142ci r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 tak\u017ce po\u0142o\u017ceniem i budow\u0105 narz\u0105d\u00f3w kopulacyjnych: dojrza\u0142e samce maj\u0105 je na ko\u0144cowych cz\u0142onach nogog\u0142aszczk\u00f3w, a samice po brzusznej stronie odw\u0142oka. Obie struktury s\u0105 unikalne dla gatunku i dopasowane do siebie jak klucz do zamka.<\/p>\n Cia\u0142o ko\u0142osza jest grzbietobrzusznie sp\u0142aszczone, co jest cech\u0105 do\u015b\u0107 cz\u0119sto spotykan\u0105 u gatunk\u00f3w \u017cyj\u0105cych pod kor\u0105. W ubarwieniu dominuj\u0105 kolory czerwonawe, br\u0105zowawe i czarne, nogi s\u0105 ciemnobr\u0105zowe, a na odw\u0142oku wyst\u0119puje wz\u00f3r w kszta\u0142cie li\u015bcia. Czasami gatunek bywa mylone z innym krzy\u017cakiem – Larinioides<\/em> ixobolus<\/em>, cho\u0107 ten ma cia\u0142o metalicznie ciemne oraz ja\u015bniejszy i bardziej wyrazisty wz\u00f3r na odw\u0142oku. Osobniki m\u0142ode s\u0105 z kolei podobne do znacznie rzadszego krewniaka Nuctenea silvicultrix<\/em>, kt\u00f3ry jednak ma bardziej wschodni zasi\u0119g, ja\u015bniejsze boki cia\u0142a i bardziej zaokr\u0105glony odw\u0142ok.<\/p>\n Nuctenea umbratica <\/em>buduje promieniste sieci o \u015brednicy do 70 cm. Ich \u015brodek (o\u015b, piasta) przesuni\u0119ty jest w kierunku kryj\u00f3wki, umieszczonej na peryferiach. To w niej paj\u0105k spedza dzie\u0144, czatuj\u0105c na ofiary i chroni\u0105c si\u0119 przed wrogami. Noc\u0105 opuszcza kryj\u00f3wk\u0119 i poluje w centrum sieci.<\/p>\n Ko\u0142osz bywa znajdowany przez ca\u0142y rok, ale jego najwi\u0119ksza aktywno\u015bci przypada na okres od lipca do pa\u017adziernika.<\/p>\n Ko\u0142osz szczelinowy ma kilka cech, kt\u00f3re uczyni\u0142y go tegorocznym zwyci\u0119zc\u0105:<\/p>\n Mamy nadziej\u0119, \u017ce tegoroczny laureat zyska wi\u0119ksze zainteresowanie nie tylko zawodowych arachnolog\u00f3w, ale i innych mi\u0142o\u015bnik\u00f3w paj\u0105k\u00f3w i \u017ce zaowocuje ono nap\u0142ywem nowych danych na temat wyst\u0119powania i biologii.<\/p>\n Wszelkie tego typu informacje prosimy kierowa\u0107 do osoby kontaktowej (poni\u017cej) lub do polskich arachnolog\u00f3w (www.arachnologia.edu.pl<\/a>).<\/p>\n W tegorocznym wyborze Europejskiego Paj\u0105ka Roku uczestniczy\u0142o 81 arachnolog\u00f3w z 26 Europejskich kraj\u00f3w. Wyb\u00f3r by\u0142 koordynowany przez Natural History Museum Vienna, Arachnologischen Gesellschaft (AraGes) i European Society of Arachnology (ESA).<\/p>\n Christoph H\u00f6rweg & Marek M. \u017babka<\/p>\n Prof. dr hab. Marek \u017babka, E-mail: marek.zabka@uph.edu.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Europejski Paj\u0105k Roku 2017<\/p>\n Ko\u0142osz szczelinowy \u2013 Nuctenea umbratica<\/em> (Clerck, 1757)<\/p>\n Nuctenea umbratica <\/em>(Clerck, 1757) nale\u017cy do rodziny krzy\u017cakowatych (Araneidae), licz\u0105cej blisko 3100 gatunk\u00f3w i znanej ze wszystkich kontynent\u00f3w, z wyj\u0105tkiem Antarktydy. W Europie stwierdzono dot\u0105d 128 gatunk\u00f3w,<\/p>\n …<\/span><\/p>\n\n
Osoba kontaktowa w Polsce<\/h4>\n