{"id":2672,"date":"2017-04-11T10:31:47","date_gmt":"2017-04-11T08:31:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.european-arachnology.org\/wdp\/?p=2672"},"modified":"2017-04-11T10:38:36","modified_gmt":"2017-04-11T08:38:36","slug":"spider-of-the-year-2017-al","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/?p=2672","title":{"rendered":"Spider of the year 2017 &#8211; AL"},"content":{"rendered":"<h4><strong>Merimanga e Vitit 2017<\/strong><\/h4>\n<p><em>Nuctenea umbratica<\/em> (Clerck, 1757)<\/p>\n<p><em>Nuctenea umbratica<\/em> i p\u0451rket familjes s\u0451 merimangave rrjet\u0451 rrumbullak\u0451t (Araneidae). Kjo familje ka 3.095 lloje n\u0451 mbar\u0451 bot\u0451n, nga t\u0451 cilat 128 gjenden n\u0451 Evrop\u0451. Gjinia <em>Nuctenea<\/em> p\u0451rfaq\u0451sohet vet\u0451m nga dy lloje n\u0451 Evrop\u0451: <em>N. umbratica<\/em> dhe <em>N. silvicultrix<\/em>, nga t\u0451 cilat <em>Nuctenea umbratica<\/em> gjendet kudo n\u0451 Evrop\u0451.<\/p>\n<p>Shp\u0451rndarja e saj vertikale \u0451sht\u0451 kryesisht nga ult\u0451sirat deri n\u0451 kodrat e ul\u0451ta (deri n\u0451 rreth 800m mbi nivelin e detit), me shum\u0451 pak rekorde n\u0451 lart\u0451si m\u0451 t\u0451 m\u0451dha. N\u0451 Shqip\u0451ri, <em>Nuctenea umbratica<\/em> \u0451sht\u0451 hasur n\u0451 rrethin e Tiran\u0451s dhe pik\u0451risht n\u0451 kodrat e Vor\u0451s me lart\u0451si 200m mbi nivelin e detit. Ky lloj gjendet n\u0451\u00a0 habitate t\u0451 ndryshme t\u0451 tilla si n\u0451 drur\u0451 t\u0451 vdekur t\u0451 rr\u0451zuar me l\u0451vore t\u0451 clir\u0451t, si dhe n\u0451 mjedise urbane si n\u0451 muret e sht\u0451pive dhe gardhe, vecan\u0451risht n\u0451 qoshe dhe t\u0451 cara. N\u0451 Evrop\u0451 ky lloj \u0451sht\u0451 kategorizuar si jo i rrezikuar.<\/p>\n<p><em>Nuctenea umbratica<\/em> nd\u0451rton nj\u0451 rrjet\u0451 relativisht t\u0451 madhe (deri n\u0451 70 cm n\u0451 diamet\u0451r) me nj\u0451 form\u0451 ekscentrike n\u0451 t\u0451 cil\u0451n qendra e rrjet\u0451s zhvendoset gjithmon\u0451 drejt streh\u0451s s\u0451 merimang\u0451s. Merimanga e kalon dit\u0451n t\u0451 fshehur n\u0451 streh\u0451n e saj dhe ulet n\u0451 mes t\u0451 rrjet\u0451s kur fillon t\u0451 err\u0451sohet n\u0451 mbr\u0451mje. Adult\u0451t e k\u0451saj merimange mund t\u0451 gjenden gjat\u0451 gjith\u0451 vitit, por m\u0451 shum\u0451 nga Korriku deri n\u0451 Tetor.<\/p>\n<p><em>N. umbratica<\/em> ka nj\u0451 dimorfiz\u0451m t\u0451 lart\u0451 seksual: gjat\u0451sia e trupit t\u0451 femr\u0451s \u0451sht\u0451 13-16 mm, e meshkujve 7-10 mm. Trupi \u0451sht\u0451 i gjer\u0451 dhe i shesht\u0451. Ngjyrimi baz\u0451 \u0451sht\u0451 nga kafe n\u0451 t\u0451 kuqe deri n\u0451 t\u0451 zez\u0451 n\u0451 kafe, k\u0451mb\u0451t jan\u0451 kafe e err\u0451t dhe abdomeni ka nj\u0451 njoll\u0451 t\u0451 err\u0451t si gjethe e cila mund t\u0451 ket\u0451 kufij an\u0451sor\u0451 me ngjyr\u0451 m\u0451 t\u0451 hapur. <em>Nuctenea umbratica<\/em> mund t\u0451 ngat\u0451rrohet me merimanga t\u0451 tjera m\u0451 t\u0451 err\u0451ta si <em>Larinoides ixobolus<\/em>, por kjo e fundit ka nj\u0451 ngjyr\u0451 metalike t\u0451 zez\u0451 dhe gjethja \u0451sht\u0451 m\u0451 e hapur dhe m\u0451 shum\u0451 e dukshme. Lloji tjet\u0451r i <em>Nuctenea<\/em>, <em>N. silvicultrix<\/em> \u0451sht\u0451 i shp\u0451rndar\u0451 m\u0451 shum\u0451 n\u0451 lindje dhe ndryshon me <em>N. umbratica<\/em> pasi i ka pjes\u0451t an\u0451sore t\u0451 trupit me ngjyr\u0451 m\u0451 t\u0451 hapur dhe nj\u0451 abdomen m\u0451 t\u0451 rrumbullak\u0451t.<\/p>\n<p>Ka disa arsye p\u0451r p\u0451rzgjedhjen e<em> Nuctenea umbratica<\/em> si Merimanga Evropiane e Vitit 2017: (1) lloji \u0451sht\u0451 shum\u0451 i zakonsh\u0451m, (2) pavar\u0451sisht m\u0451nyr\u0451s s\u0451 saj t\u0451 fshehur t\u0451 jetes\u0451s ajo mund t\u0451 gjendet leht\u0451sisht af\u0451r sht\u0451pive, (3) \u0451sht\u0451 nj\u0451 lloj leht\u0451sisht i identifikuesh\u0451m, (4) ajo t\u0451rheq v\u0451mendjen e publikut rreth habitatit t\u0451 saj n\u0451 l\u0451voret e drur\u0451ve t\u0451 vdekur ose t\u0451 vjet\u0451r si dhe t\u0451 form\u0451s s\u0451 trupit t\u0451 saj. P\u0451rmes p\u0451rzgjedhjes si Merimanga e Vitit, ne jo vet\u0451m shpresojm\u0451 q\u0451 nj\u0451 grup m\u0451 pak i populluar i kafsh\u0451ve do t\u0451 sillet n\u0451 qend\u0451r t\u0451 v\u0451mendjes, por ne gjithashtu shpresojm\u0451 se k\u0451rkuesit shkencor\u0451 mund t\u0451 marrin t\u0451 dh\u0451na t\u0451 reja rreth shp\u0451rndarjes aktuale t\u0451 saj.<\/p>\n<p>Merimanga Evropiane e Vitit \u0451sht\u0451 p\u0451rzgjedhur nga 81 araknolog\u0451 nga 26 shtete Evropiane. Kordinimi \u0451sht\u0451 realizuar nga Muzeu i Historis\u0451 s\u0451 Natyr\u0451s n\u0451 Vjen\u0451 s\u0451 bashku me \u201c Arachnologischen Gesellschaft\u201d (AraGes) dhe Shoqata Evropiane e Araknologjis\u0451 (ESA).<\/p>\n<p>Christoph H\u00f6rweg &amp; Blerina Vrenozi<\/p>\n<h4><strong>Kontakt n\u0451 Shqip\u0451ri<\/strong><\/h4>\n<p>Dr. Blerina Vrenozi, Qendra K\u00ebrkimore e Flor\u00ebs dhe Faun\u00ebs, Fakulteti i Shkencave t\u00eb Natyr\u00ebs, Bulevardi \u201cZogu I-r\u0451\u201d, Tiran\u0451, Shqip\u0451ri, bvrenozi(a)gmail.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><strong>Merimanga e Vitit 2017<\/strong><\/p>\n<p><em>Nuctenea umbratica<\/em> (Clerck, 1757)<\/p>\n<p><em>Nuctenea umbratica<\/em> i p\u0451rket familjes s\u0451 merimangave rrjet\u0451 rrumbullak\u0451t (Araneidae). Kjo familje ka 3.095 lloje n\u0451 mbar\u0451 bot\u0451n, nga t\u0451 cilat 128 gjenden n\u0451 Evrop\u0451.<\/p>\n<p><span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span><\/p>\n<div class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/?p=2672\">Read more &#8250;<\/a><\/div>\n<p><!-- end of .read-more --><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[106],"tags":[],"class_list":["post-2672","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-spider_of_the_year_2017"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2672","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2672"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2672\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2678,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2672\/revisions\/2678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2672"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2672"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2672"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}