{"id":3545,"date":"2024-01-08T13:08:54","date_gmt":"2024-01-08T12:08:54","guid":{"rendered":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/?p=3545"},"modified":"2024-01-08T13:08:54","modified_gmt":"2024-01-08T12:08:54","slug":"spider-of-the-year-2024-pl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/?p=3545","title":{"rendered":"Spider of the year 2024 &#8211; PL"},"content":{"rendered":"<p><strong>Paj\u0105k Roku 2024<\/strong><\/p>\n<p>Tkaniec, <em>Nesticus cellulanus <\/em>(Clerck, 1757)<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Informacje<\/strong><\/p>\n<p>Tkaniec <em>Nesticus cellulanus<\/em> (Clerck, 1757) nale\u017cy do rodziny Nesticidae. Na \u015bwiecie liczy ona 17 rodzaj\u00f3w i 291 gatunk\u00f3w. W Europie (wraz z Turcj\u0105 i Kaukazem) stwierdzono 58 gatunk\u00f3w. W Centralnej Europie, w tym w Polsce, wyst\u0119puje tylko rodzaj <em>Nesticus <\/em>i 1 gatunek &#8211; tegoroczny laureat.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Rozmieszczenie, \u015brodowisko \u017cycia i zagro\u017cenia<\/strong><\/p>\n<p><em>Nesticus cellulanus<\/em> jest szeroko rozpowszechniony w Europie i Turcji. W centralnej cz\u0119\u015bci kontynentu wyst\u0119puje do wysoko\u015bci 800m n.p.m., cho\u0107 znane s\u0105 doniesienia z wysoko\u015bci 1000 m. Gatunek \u017cyje g\u0142\u00f3wnie z jaskiniach, tunelach i wyrobiskach g\u00f3rniczych. Nie jest uznawany za zagro\u017cony, ale wg klasyfikacji IUCN (International Union for Conservation of Nature) mo\u017cna go zaliczy\u0107 do \u201enara\u017conych\u2019. Tak jest na przyk\u0142ad w austriackim regionie Carinthia.<\/p>\n<p>W Polsce stwierdzany m.in. w Ma\u0142opolsce, na \u015al\u0105sku i w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Opis<\/strong><\/p>\n<p>Samice mierz\u0105 3.5\u20136 mm d\u0142ugo\u015bci, samce 3\u20135 mm. Przednia cz\u0119\u015b\u0107 cia\u0142a (g\u0142owotu\u0142\u00f3w) jest \u017c\u00f3\u0142tawa z czarnym, dwukrotnie zw\u0119\u017caj\u0105cym si\u0119 wzorem po\u015brodku i ciemnym obrze\u017ceniem kraw\u0119dzi. Mostek jest jasno\u017c\u00f3\u0142ty z czarnymi plamkami, odw\u0142ok szaro-\u017c\u00f3\u0142to-bia\u0142awy z czarnymi plamkami, a nogi \u017c\u00f3\u0142tawe z czarnymi obw\u00f3dkami<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Miejsce i spos\u00f3b \u017cycia<\/strong><\/p>\n<p>Gatunek \u017cyje g\u0142\u00f3wnie w jaskiniach, tunelach, grotach, sztolniach, wyrobiskach g\u00f3rniczych, starych piwnicach, rzadziej w wilgotnych lasach. Preferuje ch\u0142odny i wilgotny mikroklimat. Nie znosi mrozu i du\u017cych waha\u0144 temperatur. Zdarza si\u0119, \u017ce w odpowiednich warunkach \u017cyje w szczelinach skalnych i ziemnych, pod mchem, w dziuplach i starych studniach.<\/p>\n<p><em>Nesticus cellulanus<\/em> buduje p\u0142achtowat\u0105 sie\u0107 w otworach i szczelinach skalnych. Nici \u0142owne zwisaj\u0105 poni\u017cej, a ich dolna cz\u0119\u015b\u0107 pokryta jest regularnymi lepkimi kroplami. Na zapl\u0105tane ofiary paj\u0105k zarzuca dodatkowe nici, zabija kilkoma ugryzieniami i wci\u0105ga na g\u00f3r\u0119. Typowe ofiary to stawonogi chodz\u0105ce po ziemi lub po \u015bcianach. S\u0105 nimi g\u0142\u00f3wnie owady.<\/p>\n<p>Zachowania rozrodcze cechuje kilka osobliwo\u015bci. Kopulacj\u0119 poprzedzaj\u0105 zaloty. W ich trakcie samiec uderza nogami w sie\u0107 samicy, rozpoznaje j\u0105 i \u0142agodzi agresywne zachowania. Kopulacja trwa kilka minut, w jej trakcie partnerzy wisz\u0105 na sieci, a samica pomaga samcowi wprowadzi\u0107 aparaty kopulacyjne w otwory p\u0142ytki p\u0142ciowej.<\/p>\n<p>Jaja s\u0105 okr\u0105g\u0142e i otoczone czerwonawo-\u017c\u00f3\u0142tawym kokonem, kt\u00f3ry samica nosi przyczepione do k\u0105dzio\u0142k\u00f3w. Tu\u017c przed wykluciem zawiesza je na sieci.<\/p>\n<p>Z racji stabilnych warunk\u00f3w \u017cycia, okres dojrzewania i rozrodu rozci\u0105ga si\u0119 w czasie, wi\u0119c wszystkie stadia rozwojowe mo\u017cna spotka\u0107 jednocze\u015bnie przez ca\u0142y rok, cho\u0107 w lecie doros\u0142ych jest najwi\u0119cej.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Podobne gatunki<\/strong><\/p>\n<p><em>Nesticus <\/em><em>cellulanus<\/em> mo\u017cna pomyli\u0107 ze znacznie rzadszym gatunkiem jaskiniowym &#8211; <em>Kryptonesticus eremita<\/em> z tej samej rodziny. Ten drugi jest jednak ja\u015bniej ubarwiony, a ciemny \u015brodkowy wz\u00f3r, kt\u00f3ry u <em>N<\/em>.<em> cellulanus<\/em> biegnie na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci g\u0142owotu\u0142owia, u K. eremita zw\u0119\u017ca si\u0119 tu ty\u0142owi albo zanika. Zwa\u017cywszy na osobnicz\u0105 zmienno\u015b\u0107, rozpoznanie obu gatunk\u00f3w wymaga analizy genitali\u00f3w i\/lub DNA.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Dlaczego <\/strong><strong><em>Nesticus <\/em><\/strong><strong><em>cellulanus<\/em><\/strong> <strong>zosta\u0142 tegorocznym zwyci\u0119zc\u0105?<\/strong><\/p>\n<p>Tegoroczny wyb\u00f3r jest efektem wsp\u00f3\u0142pracy arachnolog\u00f3w i Stowarzyszenia Niemieckich Speleolog\u00f3w, kt\u00f3rzy wytypowali kandydatur\u0119. Zosta\u0142a ona zatwierdzona przez &#8220;Spider Jury&#8221;, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 a 84 arachnolog\u00f3w z 27 europejskich kraj\u00f3w.<\/p>\n<p>Wyb\u00f3r jest r\u00f3wnie\u017c wyrazem zainteresowania faun\u0105 jaski\u0144 i innych podziemnych ekosystem\u00f3w, a zw\u0142aszcza ich mniej znanymi zwierz\u0119tami. Ma te\u017c pom\u00f3c w ochronie rzadkich i zagro\u017conych gatunk\u00f3w i ich \u015brodowisk.<\/p>\n<p>Wsp\u00f3\u0142praca ze speleologami daje nadzieje na uzyskanie kolejnych danych o biologii i rozmieszczeniu gatunku.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Koordynatorem projektu<\/strong> jest Natural History Museum Vienna, we wsp\u00f3\u0142pracy z Arachnological Society (AraGes) i European Society of Arachnology (ESA).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Christoph H\u00f6rweg<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u0142umaczenie na j\u0119zyk polski i redakcja tekstu: prof. dr hab. Marek \u017babka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><strong>Paj\u0105k Roku 2024<\/strong><\/p>\n<p>Tkaniec, <em>Nesticus cellulanus <\/em>(Clerck, 1757)<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Informacje<\/strong><\/p>\n<p>Tkaniec <em>Nesticus cellulanus<\/em> (Clerck, 1757) nale\u017cy do rodziny Nesticidae. Na \u015bwiecie liczy ona 17 rodzaj\u00f3w i 291 gatunk\u00f3w.<\/p>\n<p><span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span><\/p>\n<div class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/?p=3545\">Read more &#8250;<\/a><\/div>\n<p><!-- end of .read-more --><\/p>\n","protected":false},"author":112,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"class_list":["post-3545","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-spider_of_the_year_2024"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/112"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3545"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3545\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3546,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3545\/revisions\/3546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}