{"id":3702,"date":"2025-04-18T08:52:40","date_gmt":"2025-04-18T06:52:40","guid":{"rendered":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/?p=3702"},"modified":"2025-04-18T08:52:40","modified_gmt":"2025-04-18T06:52:40","slug":"spider-of-the-year-2025-po","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/?p=3702","title":{"rendered":"Spider of the year 2025 &#8211; PO"},"content":{"rendered":"<p><strong>Europejski Paj\u0105k Roku 2025<\/strong><\/p>\n<p><em>Segestria senoculata <\/em>(Linnaeus, 1758)<\/p>\n<p><strong>czyhak sze\u015bciooki (= czyhak sadowiec)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Informacje<\/strong><\/p>\n<p>Czyhak sze\u015bciooki <em>Segestria senoculata<\/em> (Linnaeus, 1758) nale\u017cy do rodziny czyhakowatych (Segestriidae). Na ca\u0142ym \u015bwiecie obejmuje ona 5 rodzaj\u00f3w i 181 gatunk\u00f3w.\u00a0 Rodzaj <em>Segestria<\/em> liczy 22 gatunki, z czego 8 wyst\u0119puje w Europie.<\/p>\n<p><strong>Rozmieszczenie, \u015brodowisko \u017cycia i zagro\u017cenia<\/strong><\/p>\n<p><em>Segestria senoculata<\/em> wyst\u0119puje w Palearktyce. W Europie zamieszkuje wysoko\u015bci od poziomu morza, po g\u00f3rn\u0105 granic\u0119 las\u00f3w. W Alpach i Karpatach si\u0119ga do 2200 m n.p.m. Jest pospolitym gatunkiem le\u015bnym, \u017cyje pod kor\u0105 i w jej szczelinach, pod k\u0142odami i pryzmami drewna i kamieni.<\/p>\n<p><strong>Opis<\/strong><\/p>\n<p>Samice<em> Segestria senoculata<\/em> mierz\u0105 od 7 do 10 mm. Samce s\u0105 nieco mniejsze: 6-9 mm. Obie p\u0142ci maj\u0105 podobny wz\u00f3r barwny. G\u0142owotu\u0142\u00f3w jest po\u0142yskuj\u0105co br\u0105zowy, odw\u0142ok owalny, be\u017cowy\/szary z charakterystycznym wzorem ciemnobr\u0105zowych przew\u0119\u017ce\u0144 i zakoli. Poniewa\u017c przypomina to ubarwienie \u017cmii zygzakowatej, gatunek bywa nazywany <em>snake-back spider<\/em>. Nogi czyhaka s\u0105 br\u0105zowe, pierwsze 3 pary skierowane s\u0105 do przodu, a czwarta do ty\u0142u.<\/p>\n<p>W odr\u00f3\u017cnieniu od wi\u0119kszo\u015bci paj\u0105k\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 osiem oczu, <em>Segestria senoculata<\/em> ma ich sze\u015bc. S\u0105 one u\u0142o\u017cone po dwa w trzech grupach i tworz\u0105 wz\u00f3r litery H.<\/p>\n<p><strong>Spos\u00f3b \u017cycia<\/strong><\/p>\n<p>Podobnie jak inne gatunki z tego rodzaju, czyhak sze\u015bciooki jest g\u0142ownie aktywny noc\u0105. Po po\u0142owu ofiar buduje rurkowate sieci pod kor\u0105, w jej szczelinach, w\u015br\u00f3d drewna i kamieni. Od wej\u015bcia rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 promieniste nici, kt\u00f3re naprowadzaj\u0105 ofiary w kierunku czyhaj\u0105cego paj\u0105ka i przekazuj\u0105 wibracje.<\/p>\n<p>Podczas pory godowej, kt\u00f3ra trwa niemal ca\u0142y rok, samiec opuszcza sw\u0105 rurkowat\u0105 sie\u0107 i rusza na poszukiwanie samicy. Gdy j\u0105 znajdzie, wprawia jej sie\u0107 w wibracje i czeka na odzew. Je\u015bli samica nie okazuje agresji, dochodzi do kopulacji. W jej trakcie samiec przytrzymuje odw\u0142ok samicy szeroko rozwartymi szcz\u0119koczu\u0142kami.<\/p>\n<p>Zap\u0142odnione jaja s\u0105 otaczane kokonem; ka\u017cdy zawiera od 60 do 180 jaj. Podobnie jak pokrewne gatunki \u015brodkowoeuropejskie, <em>Segestria senoculata <\/em>potrzebuje ok. dw\u00f3ch lat do osi\u0105gni\u0119cia dojrza\u0142o\u015bci p\u0142ciowej.<\/p>\n<p><strong>Pokrewne gatunki<\/strong><\/p>\n<p>W Europie \u015arodkowej wyst\u0119puj\u0105 dwa inne gatunki rodzaju <em>Segestria<\/em>. <em>Segestria bavarica<\/em> \u00a0mierzy do 14 mm, a ciemne plamy na odw\u0142oku nie \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w jednolity wz\u00f3r. <em>Segestria florentina <\/em>\u00a0mierzy do 22 mm, a cia\u0142o jest w ca\u0142o\u015bci czarne.<\/p>\n<p><strong>Powody wyboru <em>Segestria senoculata<\/em> Europejskim Paj\u0105kiem Roku 2025?<\/strong><\/p>\n<p>Po pierwsze, jest reprezentantem rodziny czyhakowatych, a \u017caden jej gatunek nie by\u0142 dotychczas wyr\u00f3\u017cniany. Po drugie, to dobra okazja, aby pozna\u0107 kilka charakterystycznych cech tej rodziny: sze\u015b\u0107 oczu (zamiast o\u015bmiu), rurkowate sieci i u\u0142o\u017cenie n\u00f3g. Po trzecie, wyb\u00f3r daje szanse na spopularyzowanie gatunku i zwr\u00f3cenie uwagi na zmniejszaj\u0105c\u0105 si\u0119 liczb\u0119 jego naturalnych \u015brodowisk i mikro\u015brodowisk. Po czwarte, badacze maj\u0105 nadziej\u0119 na uzyskanie danych o biologii i rozmieszczeniu geograficznym oraz na wzbogacenie dokumentacji fotograficznej.<\/p>\n<p>Tekst: Christoph H\u00f6rweg i Norbert Milasowszky<\/p>\n<p>T\u0142umaczenie na j\u0119zyk polski: Marek \u017babka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><strong>Europejski Paj\u0105k Roku 2025<\/strong><\/p>\n<p><em>Segestria senoculata <\/em>(Linnaeus, 1758)<\/p>\n<p><strong>czyhak sze\u015bciooki (= czyhak sadowiec)<\/strong><\/p>\n<p><strong>Informacje<\/strong><\/p>\n<p>Czyhak sze\u015bciooki <em>Segestria senoculata<\/em> (Linnaeus, 1758) nale\u017cy do rodziny czyhakowatych (Segestriidae).<\/p>\n<p><span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span><\/p>\n<div class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/?p=3702\">Read more &#8250;<\/a><\/div>\n<p><!-- end of .read-more --><\/p>\n","protected":false},"author":112,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[119],"tags":[],"class_list":["post-3702","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-spider_of_the_year_2025"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3702","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/112"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3702"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3703,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3702\/revisions\/3703"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}