{"id":3786,"date":"2026-02-12T13:06:57","date_gmt":"2026-02-12T12:06:57","guid":{"rendered":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/?p=3786"},"modified":"2026-03-02T15:41:47","modified_gmt":"2026-03-02T14:41:47","slug":"spider-of-the-year-2026-al","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/?p=3786","title":{"rendered":"Spider of the year 2026 &#8211; AL"},"content":{"rendered":"<p><strong>Merimanga e Vitit 2026<\/strong><\/p>\n<p>Merimanga e kriketit me rrjet\u00eb t\u00eb rrumbullak\u00ebt<\/p>\n<p><em>Mangora acalypha<\/em> (Walckenaer, 1802)<\/p>\n<p><strong>Informacion<\/strong><\/p>\n<p>Merimanga e kriketit me rrjet\u00eb t\u00eb rrumbullak\u00ebt, <em>Mangora acalypha<\/em> (Walckenaer, 1802), i p\u00ebrket familjes s\u00eb merimangave q\u00eb thurin rrjeta t\u00eb rrumbullak\u00ebta Araneidae. Kjo familje \u00ebsht\u00eb e treta m\u00eb e madhe n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn dhe p\u00ebrfshin 198 gjini me mbi 3,160 lloje. Gjinia <em>Mangora<\/em> p\u00ebrfshin 190 lloje, prej t\u00eb cilave kjo \u00ebsht\u00eb e vetmja q\u00eb gjendet n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Shp\u00ebrndarja, habitati, statusi i rrezikimit<\/strong><\/p>\n<p><em>Mangora acalypha<\/em> \u00ebsht\u00eb e shp\u00ebrndar\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rajonin Palearktik dhe gjendet n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn. Lart\u00ebsia e saj e preferuar varion nga zonat e ul\u00ebta deri n\u00eb ato kodrinore (deri n\u00eb 800 m mbi nivelin e detit), m\u00eb rrall\u00eb deri n\u00eb 1,000 m n\u00eb Gjermani dhe deri n\u00eb 1,500 m n\u00eb Franc\u00eb. Kjo merimang\u00eb mund t\u00eb gjendet n\u00eb shum\u00eb habitate, kryesisht n\u00eb ato me diell, si kullota t\u00eb thata, livadhe, kopshte, zona t\u00eb papunuara dhe pyje t\u00eb hapura. P\u00ebr shkak t\u00eb boll\u00ebkut dhe habitateve t\u00eb shumta t\u00eb disponueshme, ajo klasifikohet n\u00eb Listat e Kuqe si jo e rrezikuar.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrshkrimi<\/strong><\/p>\n<p>Gjat\u00ebsia e trupit t\u00eb femr\u00ebs <em>Mangora acalypha<\/em> \u00ebsht\u00eb 4.5\u20136 mm, nd\u00ebrsa meshkujt jan\u00eb pak m\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl, rreth 3\u20133.5 mm. T\u00eb dy gjinit\u00eb kan\u00eb ngjyrim dhe shenja t\u00eb ngjashme. Cefalotoraksi (pjesa e p\u00ebrparme) ka ngjyr\u00eb t\u00eb verdh\u00eb t\u00eb hapur ose kafe-jeshile uniforme me nj\u00eb an\u00eb t\u00eb zez\u00eb dhe nj\u00eb shirit qendror t\u00eb zi; abdomeni \u00ebsht\u00eb i bardh\u00eb n\u00eb t\u00eb verdh\u00eb. Shenjat n\u00eb pjes\u00ebn e sip\u00ebrme t\u00eb abdomenit jan\u00eb karakteristike: ato p\u00ebrb\u00ebhen nga tre shira t\u00eb err\u00ebt\u2014m\u00eb sakt\u00ebsisht, tre rreshta pikash t\u00eb zeza t\u00eb lidhura me vija gjat\u00ebsore. Interpretimet e k\u00ebtyre shenjave ndryshojn\u00eb: n\u00eb Angli ato interpretohen si forma e nj\u00eb shkopi kriketi (cricket bat), prej nga vjen edhe emri i saj; n\u00eb Gjermani quhet &#8220;merimanga e kryqit me shufra&#8221;, nd\u00ebrsa n\u00eb Franc\u00eb krahasohet me form\u00ebn e nj\u00eb shisheje t\u00eb vog\u00ebl.<\/p>\n<p><strong>M\u00ebnyra e jetes\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p><em>Mangora acalypha<\/em> ka nj\u00eb periudh\u00eb riprodhimi nga fundi i pranver\u00ebs deri n\u00eb ver\u00eb, dhe individ\u00ebt e pjekur mund t\u00eb gjenden nga prilli deri n\u00eb gusht. Femra i l\u00ebshon vez\u00ebt nga mesi i majit n\u00eb nj\u00eb kokon prej m\u00ebndafshi t\u00eb bardh\u00eb me diamet\u00ebr 4\u20135 mm, q\u00eb p\u00ebrmban rreth 25 vez\u00eb. T\u00eb vegjlit \u00e7elin n\u00eb korrik, nd\u00ebrrojn\u00eb l\u00ebkur\u00ebn dhe dim\u00ebrojn\u00eb n\u00eb tok\u00eb, mes myshkut dhe gjetheve t\u00eb r\u00ebna. Kjo merimang\u00eb nd\u00ebrton rrjetat e saj n\u00eb baz\u00ebn e bim\u00ebsis\u00eb s\u00eb ul\u00ebt ose n\u00eb shkurre, zakonisht n\u00eb habitate t\u00eb hapura dhe me diell. Rrjeta, rreth 20\u201330 cm e gjer\u00eb, \u00ebsht\u00eb tipikisht e pjerr\u00ebt me 40\u201360 fije rrezore dhe nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb mbyllur t\u00eb thurur me fije shum\u00eb t\u00eb holla. Merimanga nuk nd\u00ebrton nj\u00eb streh\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe zakonisht q\u00ebndron n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb rrjet\u00ebs gjat\u00eb dit\u00ebs. N\u00ebse shqet\u00ebsohet, ajo l\u00ebshohet n\u00eb tok\u00eb me nj\u00eb fije m\u00ebndafshi. Dieta e saj p\u00ebrb\u00ebhet kryesisht nga insekte t\u00eb vogla fluturuese si mushkonjat dhe mizat.<\/p>\n<p><strong>Lloje t\u00eb ngjashme<\/strong><\/p>\n<p>Nuk ka lloje t\u00eb ngjashme: merimanga e kriketit dallohet leht\u00ebsisht fal\u00eb shenjave unike n\u00eb abdomenin e saj.<\/p>\n<p><strong>Pse <em>Mangora acalypha<\/em> \u0451sht\u0451 zgjedhur si Merimanga Evropiane e Vitit?<\/strong><\/p>\n<p>Kjo merimang\u00eb \u00ebsht\u00eb e zakonshme dhe e p\u00ebrhapur, duke u gjetur pothuajse kudo gjat\u00eb sh\u00ebtitjeve n\u00eb natyr\u00eb. Ajo \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb p\u00ebr t&#8217;u njohur jo vet\u00ebm nga modeli karakteristik i abdomenit, por edhe nga rrjeta e saj me num\u00ebr t\u00eb lart\u00eb fijesh rrezore dhe qend\u00ebr t\u00eb thurur im\u00ebt, q\u00eb e dallon nga rrjetat e merimangave t\u00eb tjera t\u00eb k\u00ebsaj familjeje. P\u00ebrzgjedhja synon jo vet\u00ebm t\u00eb vendos\u00eb n\u00eb drit\u00eb nj\u00eb grup kafsh\u00ebsh &#8220;m\u00eb pak t\u00eb njohura&#8221;, por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebt shpresojn\u00eb t\u00eb mbledhin t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr shp\u00ebrndarjen e saj aktuale. Prandaj, me k\u00ebt\u00eb informacion n\u00eb mendje, n\u00eb sh\u00ebtitjen tuaj t\u00eb radh\u00ebs n\u00eb pyll ose mal dhe ndihmoni n\u00eb dokumentimin e k\u00ebtij lloji me raportimin ose foton tuaj. Merimanga e Vitit koordinohet nga Muzeu i Historis\u00eb Natyrore n\u00eb Vjen\u00eb, n\u00eb bashk\u00ebpunim me Shoqat\u00ebn Araknologjike (AraGes) dhe Shoqat\u00ebn Evropiane t\u00eb Araknologjis\u00eb (ESA).<\/p>\n<p>Christoph H\u00f6rweg &amp; Norbert Milasowszky.<\/p>\n<p><strong>Kontakt n\u0451 Shqip\u0451ri:<\/strong><br \/>\nProf. Assoc. Dr. Blerina Vrenozi, Muzeu i Shkencave t\u0451 Natyr\u0451s, Rr. Petro Nini Luarasi, Nd. 76-1, No. 2, 1010 Tiran\u00eb, Shqip\u0451ri. E-mail: blerin&#97;&#46;&#118;&#114;&#101;&#110;&#111;&#x7a;&#x69;&#x40;&#x66;&#x73;&#x68;&#x6e;&#x2e;&#x65;&#x64;&#x75;&#x2e;al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><strong>Merimanga e Vitit 2026<\/strong><\/p>\n<p>Merimanga e kriketit me rrjet\u00eb t\u00eb rrumbullak\u00ebt<\/p>\n<p><em>Mangora acalypha<\/em> (Walckenaer, 1802)<\/p>\n<p><strong>Informacion<\/strong><\/p>\n<p>Merimanga e kriketit me rrjet\u00eb t\u00eb rrumbullak\u00ebt, <em>Mangora acalypha<\/em> (Walckenaer,<\/p>\n<p><span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span><\/p>\n<div class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/?p=3786\">Read more &#8250;<\/a><\/div>\n<p><!-- end of .read-more --><\/p>\n","protected":false},"author":112,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[120],"tags":[],"class_list":["post-3786","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-spider_of_the_year_2026"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/112"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3786"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3786\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3796,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3786\/revisions\/3796"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/european-arachnology.org\/esa\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}