Motacz nadrzewny \u2013 Anyphaena accentuata<\/em> (Walckenaer 1802)<\/p>\n Zwyci\u0119zca tegorocznego g\u0142osowania nale\u017cy do rodziny motaczowatych (Anyphaenidae). Obejmuje ona ponad 500 gatunk\u00f3w na \u015bwiecie, 8 spo\u015br\u00f3d nich \u017cyje na obszarze \u015br\u00f3dziemnomorskiego, 6 w Europie, za\u015b 2 znane s\u0105 z Europy \u015arodkowej.<\/p>\n Samice motacza s\u0105 \u017c\u00f3\u0142tawe, be\u017cowe \u2013 a\u017c do br\u0105zowego i osi\u0105gaj\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 5\u20139 mm. Po bokach g\u0142owotu\u0142owia maj\u0105 czarne z\u0105bkowane pasy, a w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci odw\u0142oka wyst\u0119puje bardzo charakterystyczny wz\u00f3r z czterech ciemnych plam. Nogi s\u0105 \u017c\u00f3\u0142tobr\u0105zowe z ciemnymi obr\u0105czkami. Samce s\u0105 nieco mniejsze (4\u20137 mm), ciemniejsze i smuklejsze od samic.<\/p>\n Cech\u0105 odr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 motaczowate od pokrewnych i podobnych worczakowatych (Clubionidae), jest po\u0142o\u017cenie przetchlinki oddechowej po\u015brodku brzusznej strony odw\u0142oka, a nie na ko\u0144cu.<\/p>\n W Europie (i w Polsce) zasi\u0119g Anyphaena accentuata<\/em> obejmuje g\u0142\u00f3wnie obszary nizinne – na og\u00f3\u0142 poni\u017cej 1000 m n.p.m., cho\u0107 w regionach Carinthia (Austria) i Dolna Engadyna (Szwajcarii) znaleziono stanowiska po\u0142o\u017cone powy\u017cej 1100 m n.p.m.<\/p>\n Motacz jest gatunkiem pospolitym na pniach i w koronach drzew, a tak\u017ce na krzewach \u2013 zar\u00f3wno li\u015bciastych, jak i iglastych. Coraz cz\u0119\u015bciej zamieszkuje \u015brodowiska antropogeniczne, np. \u015bciany dom\u00f3w. Zim\u0119 sp\u0119dza pod kor\u0105 martwych drzew. W ci\u0105gu dnia siedzi albo w rurkowatej kryj\u00f3wce z po\u0142\u0105czonych prz\u0119dz\u0105 li\u015bci, albo pod kor\u0105; tu tak\u017ce odbywa gody i sk\u0142ada jaja. Jest nocnym drapie\u017cc\u0105, poluj\u0105cym g\u0142\u00f3wnie na owady bezskrzyd\u0142e i skoczogonki.<\/p>\n Podobnie jak u wi\u0119kszo\u015bci naszych paj\u0105k\u00f3w, samce motacza nadrzewnego osi\u0105gaj\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105 wcze\u015bniej ni\u017c samice \u2013 w maju i czerwcu. Dojrza\u0142e osobniki obu p\u0142ci spotyka si\u0119 do sierpnia, wtedy r\u00f3wnie\u017c s\u0105 aktywne rozrodczo.<\/p>\n Samce Anyphaena accentuata znane s\u0105 z niezwyk\u0142ych zachowa\u0144 godowych. Aby zach\u0119ci\u0107 samic\u0119 do kopulacji, b\u0119bni\u0105 nogog\u0142aszczkami i pierwsz\u0105 par\u0105 n\u00f3g w jej kryj\u00f3wk\u0119, jednocze\u015bnie wibruj\u0105 odw\u0142okiem, wydaj\u0105c brz\u0119cz\u0105ce sygna\u0142y, st\u0105d w Europie bywaj\u0105 nazywane paj\u0105kami brz\u0119cz\u0105cymi (ang. \u201cbuzzing spiders\u201d).<\/p>\n Z racji pospolitego wyst\u0119powania, w Europie \u015arodkowej gatunek nie wymaga szczeg\u00f3lnych zabieg\u00f3w ochronnych, cho\u0107 odej\u015bcie o monokultur iglastych (g\u0142. sosnowych) na rzecz las\u00f3w mieszanych i pozostawianie w lesie martwego drewna z pewno\u015bci\u0105 sprzyja\u0142oby nie tylko motaczowi, ale i innym gatunkom flory i fauny.<\/p>\n O tegorocznym wyborze motacza nadrzewnego zdecydowa\u0142o kila powod\u00f3w. Po pierwsze, to dobra okazja do zaprezentowania przedstawiciela niezbyt pospolitej rodziny paj\u0105k\u00f3w. Po drugie, dzi\u0119ki ubarwieniu odw\u0142oka, gatunek jest \u0142atwo rozpoznawalny, a to z kolei pozwoli uzyska\u0107 wi\u0119cej danych o jego biologii i rozmieszczeniu. Po trzecie, mo\u017cna go obserwowa\u0107 przez ca\u0142y rok \u2013 i to nie tylko w terenie, ale te\u017c w naszych domach, gdzie na przyk\u0142ad mo\u017ce dostawa\u0107 si\u0119 wraz ze \u015bwi\u0105teczn\u0105 choink\u0105. Wreszcie, po czwarte, samce wydaj\u0105 d\u017awi\u0119ki, a to wcale nie jest w\u015br\u00f3d paj\u0105k\u00f3w cz\u0119ste.<\/p>\n W tegorocznych wyborach paj\u0105ka roku 2015 bra\u0142o udzia\u0142 83 arachnolog\u00f3w i 26 kraj\u00f3w.<\/p>\n G\u0142osowanie by\u0142o koordynowane przez Natural History Museum of Vienna, Arachnologische Gesellschaft (AraGes) i European Society of Arachnology (ESA).<\/p>\n T\u0142umaczenie i redakcja tekstu: Prof. Dr. hab. Marek Micha\u0142 \u017babka<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Europejski paj\u0105k roku 2015<\/p>\n Motacz nadrzewny \u2013 Anyphaena accentuata<\/em> (Walckenaer 1802)<\/p>\n Zwyci\u0119zca tegorocznego g\u0142osowania nale\u017cy do rodziny motaczowatych (Anyphaenidae). Obejmuje ona ponad 500 gatunk\u00f3w na \u015bwiecie, 8 spo\u015br\u00f3d nich \u017cyje na obszarze \u015br\u00f3dziemnomorskiego, 6 w Europie,<\/p>\n …<\/span><\/p>\n